• Jan Bakker met het boek dat hij schreef met Bob de Wit en Hans Bijman.

    Gerda Holla

Geschiedenis middenstand Stede Broec blijft bewaard

LUTJEBROEK Een 252 pagina's tellend boek vol kleurrijke afbeeldingen van winkels en winkeliers, bonnetjes -veelal handgeschreven-, artikelen, advertenties en reclameborden. Jan Bakker (76) is er tien jaar mee bezig geweest. Het eerste exemplaar van 'De middenstand op z'n best. Van de Kolk in Broekerhaven tot het Evendeel in Lutjebroek', de nieuwe uitgave van De Historische Vereniging Oud Stede Broec, werd vorige donderdag gepresenteerd.

Gerda Holla

GESCHIEDENIS Jan Bakker beseft dat hij een stukje geschiedenis vastgelegd heeft. "Als ik het niet had gedaan, en ik er niet meer ben, dan is over twintig jaar het hele verhaal weg van wat er in vroegere jaren is gebeurd." Jan is geboren en getogen in een tuindersgezin in Lutjebroek. Hij schreef eerder al het boek 'Het Grootslag op z'n best' wat vooral over de tuinders ging. Aan het eind van dat boek zitten kopieën van bonnetjes van de middenstand van vroeger. De tuinders konden ook niet zonder de middenstanders. Het idee voor een vervolgboek was daarmee geboren.

"Bij ons bedrijf stonden drie grote zakken met bonnetjes vanaf 1943 die daar waren blijven staan. Het leek mij leuk als alle mensen die bonnen zouden kunnen zien maar je kunt natuurlijk niet een boek met rekeningen maken. Dus ik heb al die bedrijven proberen op te zoeken waar ze zaten en wat ze verkochten en geprobeerd om daar foto's en afbeeldingen bij te krijgen."

In zijn eerste boek heeft hij veel verhalen geschreven maar zijn ervaring is dat de meeste mensen niet geïnteresseerd zijn in lange stukken tekst. "Dan vroeg ik aan mensen: 'en wat vind je van die verhalen?' En dan kreeg ik als antwoord: 'Verhalen? Ik zit iedere dag plaatjes te kijken!'"

BOEK Jan had precies voor ogen wat voor boek hij wilde maken. "Er zijn allerlei regels voor, maar ik dacht, zo wil ik het niet. Ik kon de neuzen niet dezelfde kant op krijgen. Dus in eerste instantie werd het niets. Ik zei 'jammer dan, dan gaat het niet door'. Maar ondertussen ben ik wel verder gegaan. Ik had uiteindelijk een heel boek vol printen waar ik heel blij mee was, want ik had alle informatie bij elkaar. M'n zwager, Hans Bijman, die nu met pensioen is heeft voorheen in een drukkerij gewerkt. Hij heeft met behulp van mijn printen de hele opmaak voor zijn rekening genomen."

Jan neemt in het boek de lezer in geografische volgorde mee door heel Stede Broec. Er zijn bladzijden die er uitspringen wat Jan betreft. "Zo is er een handgeschreven bonnetje te zien van een postzegelverkoop. De postzegels waren destijds 12 1/2 cent. Op het bonnetje staat dat een klant twee van die postzegels koopt, dus 25 cent. Maar de winkelier rondt het bedrag te vroeg af; hij rekent twee keer 13 cent."

ENTHOUSIAST Het boek laat de middenstand zien in de ruimste zin van het woord. "Iedereen die met de tuinbouw te maken had wilde ik benoemen. Winkeliers, verzekeringsagenten, schuitenmakers, bloemkoolzadenverkopers, noem maar op. Het is misschien een rare aanpak maar dat maakt mij niets uit. Je wordt door een hoop mensen voor gek verklaard maar dat moeten we er maar in houden. Ik ben er zelf heel enthousiast over."