• Martin Bakker (rechts) geeft uitleg over zijn Oost Europese papieren kerststallen tijdens Aartswoud in kerstsfeer. (Foto Theo Annes)

    Theo Annes

Kerststallen met een verhaal

Bij Martin Bakker staat de kerststal het hele jaar

Co Schipper

AARTSWOUD Hoe komen Tsjechische kartonnen kerststallen uit de tijd van het ijzeren gordijn toch in het landelijke Aartswoud terecht? Het antwoord is eenvoudig: Martin Bakker is groot liefhebber van het werk van de Tsjechische kunstenaar Vojtech Kubašta. Kubašta werkte vooral met grafisch materiaal, zoals pop up boeken, maar ook kerststallen. Een onbekend artiest die de wereld een groot oeuvre heeft nagelaten, van werken uit het midden van de 20ste eeuw.

Bakker heeft als leraar tekenen en kunstgeschiedenis een passie voor herkenbare kunst. Zo ontdekte hij het werk van Vojtech Kubašta op een markt in Antwerpen. Een grafisch kunstenaar die zijn werk maakte achter het voormalige ijzeren gordijn onder een communistisch bewind. Toch is zijn werk bekend geworden, en dat dankzij een uitgever die zijn werk ook ging uitgeven in het westen. "Het werk van Kubašta is in heel veel talen uitgebracht," vertelt Bakker met groot enthousiasme, "En het was toch zo populair dat er wereldwijd in totaal ongeveer 35 miljoen exemplaren van zijn hand zijn verkocht." Docent Bakker doceert verder: Hij heeft vele kerststallen ontworpen en uitgegeven, maar hij heeft veel meer gemaakt. Vooral zijn pop up boeken van bekende sprookjes als Assepoester en Sneeuwwitje zijn in grote oplagen gedrukt en verkocht." Het werk van Kubašta kenmerkt zich door karakteristieke aansprekende tekeningen met veel detail, terwijl de pop ups met veel bewegende delen bijna interactief zijn.

KERSTSTALLEN Bakker heeft zelf 17 verschillende kerststallen van de hand van Vojtech Kubašta. Deze heeft hij tijdens 'Aartswoud in kerstsfeer' aan het publiek getoond. Hij vertelt dat hij ontzettend veel mooie reacties heeft gekregen op zijn verzameling en dat hij het ook heel leuk gevonden heeft om aan dit sociale dorpsgebeuren mee te doen. Ook om meer mensen bekend te maken met het werk van de Tsjechische kunstenaar. Bakker bezoekt regelmatig antiekbeurzen en is dan altijd op zoek naar werk van Vojtech Kubašta. Echte kunst die best nog betaalbaar is. Soms kun je voor enkele tientjes een mooi exemplaar op de kop tikken, maar het zeldzamere werk is helaas flink aan de prijs.

INSPIRATIE Martin Bakker is naast docent ook zelf praktiserend kunstenaar en heeft een bijzondere liefde voor pop up techniek. Hij noemt pop-ups overigens liever 'moveable books'. Het bewoog hem er zefs toe om ook zijn eigen trouwkaart met een pop up te ontwerpen. Tassen vol met voorbeelden heeft hij, met daarnaast de broodnodige kennis over kunstenaars en technieken. Teveel om het allemaal te kunnen laten zien. Moderne ongelooflijk sterk gedetailleerde pop up boeken uit Italië ('Daar zijn ze erg goed in de pop-ups') maar ook klassieke exemplaren van 'collega Kubašta verzamelaars' uit Amerika.

IEDERE DAG En staat er bij Martin Bakker ook een kerststal tijdens de kerst? "Jazeker", is het vrolijke antwoord, "Bij mij staat hij in de kamer. Deze staat hier zelfs het hele jaar te pronken. Die heb ik namelijk dubbel."