• Er was ruime belangstelling vanuit de provincie voor de hackaton.

    Co Schipper
  • Akkerbouwer Jos Heermans was een van de deelnemende boeren tijdens de hackathon in Wieringerwerf.

    Co Schipper

Innovaties landbouw kosten tijd

WIERINGERWERF Het publiek wil allerlei veranderingen in de landbouwpraktijk. Maar de mensen moeten zich realiseren dat zoiets tijd kost. Iedere proef kost minstens een jaar. Dat en nog veel meer werd gezegd tijdens de driedaagse hackathon Boer & Business in Balans die onlangs werd gehouden in Wieringerwerf.

Co Schipper

De provincie Noord-Holland probeert op een innovatieve manier met verschillende groepen mensen te kijken naar problemen in de natuurinclusieve landbouw in de provincie. Natuurinclusieve landbouw is een ecologisch houdbare vorm van voedselproductie. Daarbij maken boeren gebruik van wat de natuur op, om en onder het bedrijf te bieden heeft. De biodiversiteit op het boerenland wordt versterkt en de natuur zo min mogelijk belast.

De provincie organiseerde daarom in juni een 'hackathon' Boer & Business in Balans. Op de bezoekboerderij Leven van de Wind bij Wieringerwerf moesten teams van experts, studenten, wetenschappers en technici in drie dagen samen praktische, innovatieve en natuurinclusieve oplossingen vinden voor problemen van agrariërs.

Daniëlle Lieuwen, die de hackathon namens de provincie Noord-Holland organiseerde, spreekt van een innovatieve manier om met verschillende groepen mensen te kijken naar problemen in de natuurinclusieve landbouw. Lieuwen geeft aan dat het erom gaat het aandeel natuur op de bedrijven te vergroten en de waterkwaliteit en waterkwantiteit, samen met de biodiversiteit en de bodem, te verbeteren. Ze looft de kwetsbare opstelling van de deelnemende boeren, waardoor alle deelnemers leren van elkaar. Lieuwen hoopt op deze manier een verbinding te maken tussen producenten en consumenten. In de omgevingsvisie heeft Noord-Holland de ambitie uitgesproken de grondgebonden landbouw natuurinclusief te laten zijn in 2030.

DEELNEMENDE BOEREN Jos Heermans is een van de deelnemende boeren. Hij is akkerbouwer aan de Kolhornerweg in Wieringerwerf, waar hij een traditioneel bouwplan heeft met onder andere aardappelen, granen, suikerbieten en uien. Heermans is nu zo'n vijf jaar bezig met het inpassen van natuurinclusieve landbouw. Hij werkt onder meer met kruidenrijke akkerranden. Hij hoopt dat onderzoek en bijeenkomsten zoals deze leiden tot betere akkerranden, waardoor het insecticiden-gebruik verder omlaag kan. Heermans vindt dat het best goed gaat zo, maar denkt dat het nog wel beter kan. "We moeten op zoek naar verfijning. Welke planten moeten in de akkerranden staan, bijvoorbeeld, om daar de juiste insecten te krijgen?"

BIJVOET Als voorbeeld geeft hij de artemisia, in Nederland beter bekend als bijvoet; een plant die een soort bladluis aantrekt die alleen op die plant leeft. Dat trekt natuurlijke vijanden als het lieveheersbeestje aan, die zich vermenigvuldigen voordat de schadelijke soorten bladluis arriveren. ,,Daarbij moeten we op zoek naar het stimuleren van functionele soorten als sluipwespen," zegt Heermans. ,,Het publiek wil allerlei veranderingen in de landbouwpraktijk. Maar de mensen moeten zich realiseren dat zoiets tijd kost. Iedere proef kost minstens een jaar. We moeten daarbij op zoek naar opbrengsten uit akkerranden om de subsidies te kunnen verlagen." Heermans vindt dat subsidies tijdelijk zouden moeten zijn. Een boer moet immers een inkomen halen. Dat kan door hogere prijzen voor zijn producten of door opbrengst uit de akkerranden.

De hackathon werd bezocht door een breed scala aan geïnteresseerden. Lees enkele van hun reacties over natuurinclusieve landbouw op westfriesweekblad.nl

ONDERWIJS Namens het onderwijs was het Clusius College betrokken bij de hackathon. Nancy Boterblom is er projectleider. Zij ziet de nodige voordelen van het inzetten van een hackaton in het onderwijs. Studenten werken op deze manier met probleemanalyse, ze werken aan teamvorming en zijn bezig met 'design thinking' om tot oplossingen te komen. De kracht van dit soort evenementen is dat het multidisciplinair is en er wordt gewerkt in een team. Zeer leerzaam, vindt Boterblom. ,,Studenten werken hier met wetenschappers en praktijkmensen. Ze zijn hierdoor beter gemotiveerd en leren hierdoor meer over het onderwerp." Ze vindt dat het mbo-studenten over een drempel heen tilt, waardoor ze actief deelnemen in werkgroepen. Het Clusius College probeert de authentieke beroepssituatie in het onderwijs in te brengen. ,,Het doet ertoe!" motiveert Boterblom. Ze vertelt dat het Clusius College natuurinclusieve landbouw als speerpunt heeft opgenomen in het mbo-programma.

VERSCHILLEN De hackathon werd bezocht door een breed scala aan geïnteresseerden. Zo was de 13-jarige Jonathan Brouwer de Koning uit Heiloo ook aanwezig. Hij wil in de toekomst het melkveebedrijf van zijn ouders overnemen en geeft aan hier meer te willen leren over de sector. Hij vind dat de burger de boeren de ruimte moet geven om zelf te innoveren. ,,Boeren weten zelf het beste waar de ruimte ligt om te innoveren. Ze weten zelf prima wat de problemen zijn. Het is goed dat mensen van buitenaf hiermee helpen maar boeren moeten hierin wel de vrijheid hebben." Jonathan vindt wel dat er in de toekomst over nagedacht moet worden hoe het agrarisch bedrijf rendabel blijft en toekomstbestendig. Bert Knegtering van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland: ,,Alles komt hier bij elkaar op een wonderlijke manier. Het geeft je het gevoel dat het schijnbaar onmogelijke mogelijk gemaakt kan worden. Dit is een richting met een breed draagvlak. Mensen blijken gedreven om ideeën om te zetten in beleid."