• Lia Boon, zittend in het midden, met de dames die bij haar conversatieles hebben.

    Gerda Holla
  • Rondom de tafel worden allerlei taalspelletjes gedaan.

    Gerda Holla

Vakantie vrijwilligerswerk

Vrijwilligers zijn overal in West-Friesland. Ze zetten zich met hart en ziel in zonder daar een geldelijke beloning voor terug te krijgen. Wie zijn deze mensen en waarom doen ze het? Deze week het slotdeel van de serie over Zomer Vrijwilligers, afgelopen weken in het Westfries Weekblad: Lia Boon uit Wognum. In haar vrije tijd helpt ze anderstaligen als conversatiedocent.

door Gerda Holla

Het is vandaag een rustige les want drie cursisten zijn ziek. Maar de zes overgebleven dames maken er met Lia Boon weer een nuttige les van. "Als het koud is, wat doen we dan aan?" vraagt Lia terwijl ze een kaartje in haar handen houdt. De cursisten raden. "Winterkleding.""Nee."Handschoenen.""Nee."Dikke jas.""Nee.""Trui.""Ja, dat is het goede antwoord," zegt Lia. Spelenderwijs komen allerlei termen aan bod en breiden de anderstaligen hun woordenschat uit.

VRIJHEID Lia gebruikt geen methode maar geeft conversatie op haar eigen manier. "Wat ik doe, daar zit geen systeem in, het is geen methode. Dat geeft me vrijheid. Ik doe wat bij me past, waar ik mezelf lekker bij voel. Als je je eigen ding mag doen, dan hou je er ook plezier in. Dat is het leuke van vrijwilliger zijn, dat je er lol in hebt. Anders zou ik het ook niet al zo lang gedaan hebben." Vijf en een half jaar doet Lia het nu. Van haar groep, zijn er drie mensen die er al vanaf het begin bij zitten. "Maar er zit natuurlijk ook verloop in. Soms gaan mensen verhuizen, of trouwen, of ze krijgen een baan. Alhoewel het laatste vrij uitzonderlijk is. Want sommigen spreken best goed Nederlands, maar vaak is het nog steeds niet goed genoeg voor een baan."

TEKSTEN Lia komt uit het onderwijs en was lange tijd verbonden aan het Horizon College, toen dat nog aan de Draafsingel zat. Op een gegeven moment stopte ze, omdat ze boventallig werd. "Ik deed toen al vrijwilligerswerk en toen zag ik ergens een oproepje om met een groepje conversatie te gaan doen. Dat sprak me aan. Het bloed kruipt toch waar het niet gaan kan, want toen ik nog bij het Horizon College werkte, werkte ik ook met anderstaligen," lacht Lia. Ze werkt graag met stukjes tekst uit de krant, bijvoorbeeld 'in 60 seconden' uit het Noord-Hollands Daglad. "Dat ging bijvoorbeeld een keer over 'troostkopen'. Dan denk ik, dat is misschien wel herkenbaar en daar praten we dan over. En ook een keer een stukje over een aardbeienkraam langs de weg, waar iemand dan gewoon niet betaalt en hoe zo'n eigenaar dan reageert. En wat wij daar dan van vinden." Lia verzamelt ook kleine verhaaltjes en soms herschrijft ze lange verhalen. Ze geeft ook stukjes tekst mee als huiswerk. "Op die manier blijven ze met taal bezig, ook thuis. Anders doen ze er thuis niets mee. Maar dat is ook wel weer een beetje de juf in mij," glimlacht ze.

CONVERSEREN In totaal zijn er drie conversatiegroepen, die alle drie anderhalf uur per week worden geleid door vrijwilligers. "En iedereen doet het op z'n eigen manier. Een collega wilde juist wel thematisch werken. Dat kan. Maar ik wil niet dat ík het ga vertéllen. Ik wil dat we converseren. Als we dat met verschillende stukjes tekst doen, zitten er altijd weer nieuwe woorden bij zodat ze weer bij leren. Want als je alleen converseert met de woorden die je hebt, komt je geen stap verder. Maar dat is ook wel weer mijn juffenachtergrond. Alhoewel je helemaal niet uit het onderwijs hoeft te komen om dit te doen."

MOTIVATIE Lia heeft genoeg tijd en vrijwilliger zijn vindt ze leuk omdat ze er veel voor terug krijgt. "Een stukje waardering. Soms wordt dat ook uitgesproken, vaak ook niet. Het is ook leuk dat mensen je toelaten in hun leven, dat ze enthousiast zijn en jou het vertrouwen geven. En de gewoontes in hun land, zoals bij bepaalde feesten maar ook bij overlijden. Dat vind ik leuk om te horen en te weten hoe dat in andere culturen gaat. En dat vinden de mensen in de groep ook leuk om van elkaar te horen." Soms begrijpt Lia niet wat er gezegd wordt, en dat vindt ze heel vervelend. "Dan doen ze zo hun best, dan voelt het een beetje gênant als ik ze niet begrijp." Maar vaker dan dat zijn er juist grappige voorvallen. "Bijvoorbeeld het verschil tussen de 'u' en de 'oe'. Dus het verschil tussen buren en boeren. De uitspraak doet er echt wel toe."

AANSTURING De twee collega's van Lia hebben geen 'onderwijsachtergrond' maar ook zij hebben er veel plezier in, weet ze. "Zij doen het anders, op een manier die zij leuk vinden. Het hangt ook af van de groep die je voor je hebt. Zijn dat praatgrage mensen of niet? Maar iedereen die dit zou willen krijgt aansturing, ze laten je niet zomaar zwemmen." In de vakanties is er geen conversatieles, de lessen en vakanties lopen gelijk met de scholen. Na de vakantie stopt Lia met de conversatieles, maar: "Ik heb me alweer als vrijwilliger aangemeld. Ik ga misschien meedoen met de VoorleesExpress, dan lees je éen keer in de week voor aan een taalzwak kind. En ik ga me inzetten voor laaggeletterden. Ik heb gewoon genoeg tijd en m'n hart ligt bij anderstaligen."

INFORMATIE Ook vrijwilliger worden? Niet alleen in de zomer, maar het hele jaar door kunnen organisaties in heel West-Friesland vrijwilligers goed gebruiken. Meer informatie kun je opvragen bij Vrijwilligerspunt, Maelsonstraat 20, 1624 NP Hoorn, 0229-216499 of kijk op www.vrijwilligerspunt.com.